همه چیز در مورد انواع هواپیماهای آبپاش. اطفاء حریق هوایی فراگیر

آتش رویدادی است که از صدها هزار سال پیش شناخته شده است، اما گاهی خشم و خشم خود را در دامان طبیعت و شهرها نشان می دهد، نیازمند پیشرفته ترین تجهیزات و نیروهای ویژه است و زمزمه موتورهای ناوگان هواپیماهای جت آبی می تواند نجات دهنده باشد.

زمانی که جنگل‌های بزرگی مانند جنگل‌های کالیفرنیا، استرالیا، چین یا مدیترانه، هیرکانی یا ارسباران در محاصره آتش‌سوزی قرار می‌گیرند، بسته به اندازه آتش و نحوه دسترسی آن به هواپیما، یعنی انواع هواپیماهای آب پاش نیاز است. از هلیکوپترهای چابک گرفته تا جت های مسافربری تبدیل شده، این پرندگان آهنین خط مقدم دفاع در برابر آتش سوزی های جنگلی در مناطق مختلف طبیعی و شهری هستند. بنابراین چگونه می توان یک کپسول آتش نشانی را با یک غول آهنی ترکیب کرد و چگونه این کشتی های هوایی به خاموش کردن فوری آتش کمک می کنند؟

تغییرات آب و هوا و گرم شدن زمین باعث شده است که آتش سوزی های جنگلی در سراسر جهان طولانی تر شود و آسیب بیشتری به خود بگیرد. در چنین شرایطی رسیدن نیروهای زمینی به مرکز آتش در مناطق کوهستانی و صعب العبور تقریبا غیرممکن می شود و به همین دلیل اهمیت استراتژیک هواپیماهای آب پاش نمایان می شود.

برخلاف تصور عموم، عملیات «اطفاء هوا» فقط به معنای ریختن مقدار زیادی آب روی آتش نیست، این عملیات هوایی ظریف است که اغلب شامل ایجاد خطوط مانع با مواد شیمیایی قرمز رنگ (Retardant)، خنک کردن نقاط داغ و نجات جان شهروندان است. در صنعت هوانوردی این هواپیماها به دسته های مختلفی تقسیم می شوند. از هواپیماهای غول‌پیکر یا VLAT که می‌توانند مقادیر زیادی ذخایر را حمل کنند، تا «دیپر» که حتی می‌تواند روی سطح دریاچه سر بخورد و مخازن خود را پر از آب کند.

ملاقه

شاید نمادین ترین تصویر یک هواپیمای آبی تصویری باشد که به سطح آب نزدیک می شود، بر فراز دریاچه ای پرواز می کند، مدام مخزن آن را پر می کند و دوباره بلند می شود. به چنین هواپیماهایی دوربین دوچشمی می گویند.

Canadair CL-415 و CL-215

بدون شک معروف ترین نام در این کلاس هواپیمای کانادایی Canadair CL-415 و مدل قدیمی تر CL-215 است. این هواپیما که با نام Super Scooper شناخته می شود، صرفا برای اطفای حریق طراحی شده است و یک هواپیمای اصلاح شده نیست.

این هواپیما که می تواند با سرعت زیاد روی سطح آب از جمله دریا یا دریاچه حرکت کند، به لطف دریچه های کوچک زیر بدنه می تواند بیش از 6000 لیتر آب را تنها در 12 ثانیه به مخازن خود هدایت کند. بزرگترین مزیت این نوع آب پاش سرعت آن است. تا زمانی که آب کافی در نزدیکی آتش وجود داشته باشد، هواپیمای آتش نشانی CL-415 برای پر کردن مخازن خود نیازی به بازگشت به فرودگاه ندارد و می تواند ده ها تن آب در ساعت بر روی آتش بریزد.

تانکرهای هوایی بزرگ (LAT) و تانکرهای هوایی بسیار بزرگ (VLAT)

وقتی صحبت از ساخت یک خط شلیک عظیم در مسافت های طولانی می شود، اسکوپ ها کافی نیستند و اینجاست که جت های مسافربری تبدیل شده وارد بازی می شوند. به طور کلی در این هواپیماها به جای آب خالص از مواد «بازدارنده آتش» استفاده می شود.

مک دانل داگلاس DC-10 (تانکر هوا)

یکی از شناخته شده ترین نام ها در ناوگان تانکرهای آب سنگین، تانکر هوایی DC-10 است. این هواپیما که زمانی مسافران را در مسافت های طولانی جابجا می کرد، امروزه تانکر شماره 10 نامیده می شود.

ظرفیت سرسام آور این کپسول آتش نشانی تقریباً 45000 لیتر است که آن را به گزینه ای عالی برای آتش سوزی با حجم زیاد در مناطق دورافتاده تبدیل می کند. همچنین دارای فناوری انتشار ویژه است. برخلاف روش‌های قدیمی‌تر که در آن یک دریچه باز می‌شد و مواد توسط گرانش آزاد می‌شد، هواپیماهای آتش‌نشانی مدرن DC-10 از سیستم‌های کنترل کامپیوتری برای رهاسازی مواد با سرعت جریان ثابت برای ایجاد یک پوشش یکنواخت روی زمین استفاده می‌کنند.

سوپر تانکر بوئینگ 747

اگرچه این مدل در سال های اخیر از خدمت خارج شده و به یک هواپیمای باری تبدیل شده است، اما سوپرتانکر بوئینگ 747 یک افسانه در تاریخ هر هواپیمای جت آبی است. این هواپیما بزرگترین هواپیمای آتش نشانی جهان بود و می توانست بیش از 70 هزار لیتر آب یا مواد قابل اشتعال را حمل کند. حتی آنقدر قوی بود که در ارتفاع کم باران مصنوعی ایجاد کرد.

لاکهید C-130 هرکول و سیستم MAFFS

نیروی هوایی بسیاری از کشورها از جمله ایالات متحده از هواپیمای ترابری نظامی C-130 Hercules به عنوان هواپیمای جت آب موقت استفاده می کنند. این کار با نصب سیستمی به نام سیستم آتش نشانی هوایی مدولار (MAFFS) انجام می شود. این سیستم امکان تبدیل یک هواپیمای باری نظامی به تانکر آتش نشانی را در کمتر از چند ساعت فراهم می کند.

هواپیماهای تک موتوره و کشاورزی (SEAT)

باید توجه داشت که بزرگتر همیشه به معنای بهتر نیست. جت های غول پیکر قدرت مانور کافی در دره ها و مناطق کوهستانی باریک و صعب العبور ندارند. بنابراین در این مورد «تانکرهای هوایی تک موتوره» یعنی SEAT وارد عمل می شوند.

Air Tractor AT-802F Fire Boss

یکی دیگر از هواپیماهای اسپری آب عملی Air Tractor AT-802F Fire Boss است که نسخه آبی خاکی و پیشرفته تری از Air Tractor معروف AT-802 است. این هواپیمای منحصربه‌فرد که بر روی شناورهای مخصوص مجهز به چرخ‌های جمع‌شونده نصب شده بود، تبدیل به یک «اسکوپ» چابک در حرکت شد که می‌توانست تنها در 15 ثانیه روی آب فرود آید و مخزن 3000 لیتری خود را پر کند.

با توجه به هزینه عملیاتی بسیار پایین تر نسبت به هواپیماهای بزرگتر مانند Canadair CL-415، قابلیت پرواز طولانی تا 3 ساعت، ارتفاع عملیاتی کمتر و توانایی استفاده از منابع آبی کم و کم که هواپیماهای بزرگتر نمی توانند، Fire Boss به یک وسیله تاکتیکی بسیار محبوب برای حمله با شلیک اول تبدیل شده است. به همین دلیل بسیاری از کشورها از جمله آمریکا، کانادا، اسپانیا، پرتغال، ایتالیا، فرانسه، کرواسی، یونان، سوئد و ترکیه از آن استفاده کرده اند.

هلیکوپترها

اگرچه هواپیماهای آبپاش اغلب هواپیماهای با بال ثابت را به یاد می آورند، هلیکوپترها نیز بخش مهمی از ناوگان آتش نشانی هوایی هستند. این هواپیماهایی که به صورت عمودی پرواز می کنند، قابلیت مانور ثابت دارند و می توانند دقیقاً آب را روی درخت یا ساختمان خاصی بریزند.

سیکورسکی اس-64 (اسکای کرین)

این هلیکوپتر با شکل عجیب و حشره مانند خود یکی از قدرتمندترین ابزارها در اطفای حریق هوایی است. SkyCrane دارای یک لوله شلنگی است که می تواند آب را از هر منبعی مانند استخر، مخزن یا رودخانه کم عمق مکیده و در مخزن خود ذخیره کند.

Fire Falcon (S-70i)

این مدل نسخه اصلاح شده هلیکوپتر نظامی بلک هاوک است. Firehawk ترکیبی از سرعت نظامی و قدرت حمل آب است و به دلیل استقامت بالای پرواز و توانایی پرواز در شب در بین آتش نشانان در مناطق مختلف از جمله کالیفرنیا محبوب شده است.

کپسول های آب یا آتش نشانی

آب اغلب برای حمله مستقیم به شعله های آتش برای کاهش گرما و خاموش کردن آتش استفاده می شود. این کار بیشتر با هلیکوپتر و دوربین دوچشمی انجام می شود.

رو به عقب؛ بازدارنده شعله یک ماده شیمیایی، معمولاً فسفات آمونیوم است که با اکسید آهن سرخ می شود تا خلبانان بتوانند منطقه مورد نظر خود را ببینند. این مواد برای حمله غیر مستقیم استفاده می شود. یعنی جلوی مسیر آتش ریخته می شوند تا با رسیدن آتش به آنجا سوختی باقی نماند و پیشرفت متوقف شود. هواپیماهای بزرگ (VLAT) معمولاً این تجهیزات را حمل می کنند.

چالش های عملیاتی: پرواز از طریق جهنم

خلبان واترجت بودن یکی از خطرناک ترین مشاغل در صنعت هوانوردی است. خلبانان خطوط هوایی همیشه سعی می کنند از موقعیت های دشوار مانند دریچه ها اجتناب کنند، اما خلبانان آتش نشانی باید مستقیماً به قلب تلاطم هوا بروند. ارتفاع پرواز باید بسیار کم و نزدیک به آتش، بین 60 تا 100 درجه باشد. همچنین دیدن خطوط برق، درختان و تپه ها در میان دود متراکم بسیار دشوار است.

علاوه بر این، تغییرات وزن ناگهانی در این هواپیماها رخ می دهد. هنگامی که خلبان دکمه رها کردن را فشار می دهد، ده ها تن وزن در عرض چند ثانیه از هواپیما بلند می شود. این تغییر ناگهانی باعث می شود که هواپیما با شتاب زیاد به سمت بالا پرتاب شود و خلبان باید مهارت بالایی در کنترل چنین شرایطی داشته باشد.

آینده هواپیماهای آبپاش

با افزایش سن ناوگان جهانی و بازنشستگی هواپیماهای قدیمی، صنعت به دنبال راه حل های جدید آتش نشانی است. تبدیل هواپیماهای مسافربری مدرن تر مانند بوئینگ ۷۳۷ یا ایرباس های قدیمی به هواپیماهای آبی و آتش نشانی در حال افزایش است. علاوه بر این، استفاده از پهپادهای سنگین برای خاموش کردن آتش در شب و زمانی که پرواز برای انسان خطرناک است، یکی از چشم اندازهای آینده این صنعت است.

خلاصه

ناوگان هواپیماهای آبپاش جهان از مجموعه ای متنوع از مهندسی انسانی تشکیل شده است که در شرایط سخت آتش سوزی از زندگی محافظت می کند. از حفارهای فوق العاده کانادایی که در سراسر دریاچه می چرخند تا DC-10 های غول پیکر که آسمان را به رنگ قرمز رنگ می کنند، هلیکوپترهای آتش نشانی تک موتوره و هلیکوپترهای SkyCrane با موتور دقیق ابزارهای حیاتی در برابر خشم طبیعت هستند. به خصوص که امروزه با گرم شدن زمین، نیاز به این ناوگان بیش از پیش احساس شده و شناخت اینها اهمیت بیشتری یافته است.

سوالات متداول در مورد پهپادهای اسپرینکلر

چرا داشتن هواپیمای آبپاش در آتش سوزی های جنگلی مهم است؟

دسترسی نیروهای زمینی به مناطق کوهستانی به دلیل سختی دسترسی و وسعت آتش دشوار است و تنها هواپیماهای اسپری آب می توانند به سرعت به آتش رسیده و عملیات اطفای حریق یا ایجاد خطوط مهار را انجام دهند.

تفاوت بین حفار و تانکرهای سنگین چیست؟

در حالی که اسکیمرهایی مانند CL-415 می توانند در سطح دریاچه حرکت کنند و به سرعت مخازن خود را با آب پر کنند، تانکرهای سنگین مانند DC-10 یا 747 اغلب از مواد کند سوز برای ایجاد خطوط آتش در فواصل طولانی استفاده می کنند.

مهمترین چالشی که خلبان در عملیات اطفای حریق هوایی با آن مواجه است چیست؟

پرواز در ارتفاع بسیار پایین در دود غلیظ، خطر برخورد با موانع، تلاطم شدید هوا و تغییر وزن ناگهانی در هنگام رها شدن آب یا مواد از جمله عواملی هستند که این نوع پرواز را به یکی از سخت ترین کارها در هوانوردی تبدیل می کنند.