سینما، در اصیلترین لحظاتش، چیزی نیست جز «ماشینِ تولیدِ رویا». ما به تاریکی سالنهای سینما یا قاب تلویزیون پناه میبریم تا ببینیم چگونه ارادهی انسان میتواند بر قوانین فیزیک، منطق و حتی سرنوشت غلبه کند. اما وقتی با پدیدهای به نام One Piece «وانپیس» روبرو میشویم، این ماشین با چالشی غریب مواجه میشود. چگونه میتوان دنیایی را که در آن گوزنها طبابت میکنند، انسانها مثل لاستیک کش میآیند و نهنگها به اندازهی کوهها هستند، به […]
روزی روزگاری، در آغاز هزاره سوم، دزدان دریایی کارائیب با کلاههای لبهدار و رفتارهای اغراقآمیزشان به ما یادآوری میکردند که سینما هنوز هم میتواند سرگرمکننده باشد. جانی دپ با آن گریمهای عجیب و حرکات نمایشیاش، کاپیتان جک اسپارویی ساخت که نه قهرمان بود و نه شرور، بلکه موجودی خاکستری و سرگرمکننده بود. حالا، سالها بعد، پرایم ویدیو فیلمی به نام «The Bluff» را به ما تقدیم میکند که میخواهد دزدان دریایی را از نو تعریف […]
آیا میتوان یک سیستم قضایی کامل و بیطرف ساخت؟ پرسشی که «بخشش» (Mercy) مطرح میکند، در ذات خود جذاب و بهموقع است، اما پاسخ فیلم چنان مبهم و بیموضع است که گویی کارگردان و نویسنده از ترس قضاوت شدن، خود را به ابهام زدهاند. تیمور بکمامبتوف، کارگردانی که ثابت کرده میتواند از محدودیتها فرصت بسازد (به «جستجو» و «تحتتعقیب» نگاه کنید)، این بار با ایدهای دیوانهوار و تقریباً پوچ، ما را به تماشای ۹۰ دقیقه […]
در طول نزدیک به یک دههای که به نقد فیلم و سریال مشغول بودهام، کمتر پیش آمده که شاهد تولد یک زیرشاخهی سینمایی کاملاً جدید باشم. «بازی تاجوتخت» نه فقط یک مجموعهی تلویزیونی موفق، بلکه پدیدهای فرهنگی بود که نحوهی نگرش ما به فانتزی حماسی را دگرگون کرد. اما همانطور که میدانیم وقتی سریال اصلی به پایان رسید (با آن فصل هشتم بحثبرانگیز)، این احساس وجود داشت که شاید دیگر آن جادو تکرار نشود. «خاندان […]
رسالت سینما چه خلق هنر باشد و چه ساختن سرگرمی، برای رسیدن به این مهم، عاملی تعیینکننده نیاز است و آن چیزی نیست جز تکنیک کارگردانی. تکنیک، الفبای سینما است. همانطور که بدون دانستن الفبای هر زبانی نمیتوان کلمات و از پس آن جملات را ساخت، کارگردانی هم که تکنیک بلد نباشد، نمیتواند روایت مناسبی از داستان ارائه دهد و در نهایت اثرش را به فرم برساند. نقد فیلم 28Years Later فرصت مناسبی است تا […]
سینمای امروز هالیوود بهجایی رسیده که نهتنها عاری از هرگونه ایده نو و خلاقیت است، بلکه با گستاخی تمام، این بیایدهگی را بهعنوان «مفهوم» به خورد مخاطب میدهد. فیلم Anaconda جدید، نمونه متعفن این پدیده است. فیلمی که نه فیلم است، نه کمدی است، نه ترسناک است، بلکه ژست روشنفکریمآبانه یک کارگردان درمانده است که فکر میکند با بهکاربردن واژههایی چون «متا»، «بازآفرینی معنوی» و «خودارجاعی» میتواند بر تهیمایگی اثرش سرپوش بگذارد. این فیلم، یک […]
در دورانی که بسیاری از فیلمها همچنان بر روایت خطی و الگوهای آشنای داستانگویی تکیه دارند، Reflection in a Dead Diamond از همان ابتدا مسیر متفاوتی را انتخاب میکند. این اثر نه قصد تعریف داستانی سرراست را دارد و نه میخواهد تماشاگر را با گرهگشاییهای روایی سرگرم کند؛ بلکه او را در معرض تجربهای قرار میدهد که بیشتر حسی است تا فهمیدنی. فیلم بهجای آنکه معنا را در کنشها و دیالوگها مستقر کند، آن را […]
Troll 2 محصول سال ۲۰۲۵، اثری از سینمای نروژ به کارگردانی رور اوثاگ است. این فیلم دنبالهای بر Troll اثر دیگر همین کارگردان میباشد و فیلمنامه آن توسط اوثاگ و اسپن اوکان نوشته شده است. بررسی این فیلم فرصت مناسبی است که چگونگی روایت یک داستان کلیشهای در مدیوم سینما را به بوته نقد بگذاریم تا مشخص گردد که کلیشه بهطور کلی آسیب زننده است یا میتوان آن را در قالب سینما به تصویر کشید. […]
این روزها، بسیاری از آنهایی که رمانهای جنایی میخوانند و به ادبیات جنایی علاقهمند هستند، با فریدا مکفادن نیز آشنا هستند؛ رماننویسی که جنایی مینویسد و انصافاً خوب هم جنایی مینویسد، البته نه در حد و اندازهی آگاتا کریستی، ولی یکی از مهمترین جنایینویسان امروز ادبیات دنیاست؛ به ویژه در نبود همان آگاتا کریستیای که سنگاش را بر سینه میزنیم. رمان مشهور مکفادن یعنی «خدمتکار»، هم در ایران، هم در آمریکا، و هم در خارج […]
در دنیای پرهیاهوی سینمای امروز، که هر هفته انبوهی از تولیدات رنگارنگ و پرزرقوبرق از کانالهای متعدد استریمینگ به مخاطبان هجوم میآورند، یافتن اثری که صادقانه و بیتکلف به سرگرمسازی محض متعهد باشد، گاهی همچون یافتن سوزن در انبار کاه است. «دستهی تخریب» یا «The Wrecking Crew» دقیقاً با همین وعده پا به عرصه میگذارد: همکاری دو غول عضلانی هالیوود، جیسون موموا و دیو باتیستا، در یک بادیاکشنِ تمامعیار که یادآور روزهای طلایی دهههای ۸۰ […]
در دنیای سینما و دریچه تلویزیون، گاهی با آثاری روبرو میشویم که بیش از آنکه به دنبال کشف حقیقتی نو یا لمس عاطفهای اصیل باشند، میخواهند موتور محرکه ژانر محبوبی را با سوخت بودجهای کلان بار دیگر روشن کنند. سریال The Last Frontier دقیقاً یکی از آن نمونههاست. این مجموعه تلویزیونی که برای سرویس پخش اپلتیویپلاس ساخته شده، با ژستی نوستالژیک به دهه نود میلادی چشم میدوزد، به دورانی که فیلمهای اکشن «پدرانه» با قهرمانانی […]
Black Phone 2 دنباله مستقیم قسمت اول است و داستان را چند سال بعد از فرار فینی، و مواجهه او با قاتل داستان یعنی گِرَبِر دنبال میکند. این بار گوئن خواهر فینی به مانند برادرش بزرگ شده و اینبار رویاهای صادقه او قویتر و شفافتر از قبل شده است. رویاهای صادقهای که هسته اصلی روایی فیلم است و تمرکز حتی بیشتری نسبت به قسمت پیشین روی آن وجود دارد. در Black Phone 2 سازندگان به […]
انیمیشن بزرگسال، این عرصهی پیچیده و پرتناقض در صنعت سرگرمی معاصر، همواره در میانهی دو جاذبهی متضاد گرفتار است: از یک سو وسوسهی کاوش در ژرفای روانشناختی شخصیتها و بافتهای اخلاقی پیچیده را دارد، و از سوی دیگر، زیر بار سنگین انتظارات تجاری و فرمولهای تضمینشدهی موفقیت خم میشود. سریال «Tomb Raider: The Legend of Lara Croft» محصول نتفلیکس و استودیوی پاورهاوس انیمیشن، بهویژه در فصل دوم خود، تجسم تمامعیار این نبرد درونی است. این […]
با موفقیت آثار دراماکشن، بسیاری از فیلمسازان مستقل به این ژانر روی آوردند. «پروتکل خروج»، تازهترین ساختهی شین دکس تیلور، در ژانر دراماکشن است که توجه زیادی برانگیخته و بحثهای فراوانی ایجاد کرده است. در این متن به نقد و بررسی این اثر میپردازیم تا نقاط قوت و ضعف آن روشن گردد و جایگاه این فیلم در میان آثار مشابه مشخص شود. فیلم دارای یک خط داستانی ساده اما جذاب است: قاتلی حرفهای قصد دارد […]
دهه دوم قرن بیست و یکم در تاریخ تلویزیون، به لطف انفجار پلتفرمهای استریمینگ و تغییر الگوهای تماشا، شاهد تولد و افول پدیدههای فرهنگی متعددی بود. در این میان، «چیزهای عجیب» یا همان Stranger Things از ابتدا موقعیتی منحصربهفرد داشت. این سریال نه با ستارههای بزرگ که با دلنشینی یک نوستالژی هدفمند و داستانی درباره کودکان و شهروندان یک شهر کوچک، خود را به قلب مخاطبان جهانی رساند. حالا، پس از نزدیک به یک دهه، […]
مجموعه فیلمهای غارتگر از بُعد سینمایی هم جذاب بودهاند و هم دارای تاریخ. آغاز این فیلمها شاید انقلابی در فیلمهای علمی تخیلی به حساب میآمد و حرکت آن همواره مخاطبین را به سوی خود میکشید. اما امروزه از عصاره اصلی این فیلمها خبری نیست. آن بعُدِ علمی تخیلی که آن روزها انقلاب میکرد، امروزه چندان چنگی به دل نمیزند و دیجیتال شدنِ بیش از حد تصاویر به نوعی دیواری بین حسِ مخاطب و تلاشِ کارگردان […]
فیلم «بمیر عشق من» (Die My Love) محصول سال ۲۰۲۵، به کارگردانی لین رمزی، یک درام روانشناختی آمریکایی است که جسارت زیادی در ورود به قلمرویی کمتر کاوش شده در سینما دارد؛ فروپاشی ذهنی و افسردگی یک مادر پس از زایمان. این فیلم بیش از آنکه قصهگو باشد، یک «تجربه حسی» است که مخاطب را با خود به اعماق پریشانی شخصیت اصلی، گریس، میبرد. نکتهی جالبی که بیش از هر چیز در این فیلم خودنمایی […]
کریسمس، در سنت کهن سینما و تلویزیون، اغلب با دو موهبت به پیشواز مخاطب میرود: امکان تجدیدِ خاطرات و وعدهی رستگاری. فیلمها و سریالهای تعطیلات پایان سال میلادی، چه از نوع کلاسیکهای دلنشینِ فرانک کاپرا و چه از جنس کمدیهای پرشورِ امروزی، به ما اجازه میدهند در آغوش آشنای داستانها آرام بگیریم و در عین حال، امیدوار باشیم که حتی ناامیدترین شخصیتها نیز میتوانند جرعهای از شادی و انساندوستی را بیابند. «مرد در مقابل نوزاد» […]
«مادران جوان»، آخرین ساختهی برادران داردن (ژان-پیر داردن و لوک داردن)، تجربهای است عمیقاً انسانی و استثنایی. در جهان امروز سینما، که فیلمها اغلب با پرحرفی یا احساسزدگی افراطی از مواجهه با واقعیتهای خام طفره میروند، این فیلم با زهدی آگاهانه و هنرمندانه، خود را در معرض ملتهبترین لایههای زندگی انسانی قرار میدهد. برادران داردن در این اثر، نه میخواهند صرفاً شاهدی بر رنج باشند و نه خطیبی اجتماعی. آنها فضایی فشرده و بیپیرایه خلق […]
سینما و شعبدهبازی دو مدیومی هستند که در راه رسیدن به فرم خود دو مسیر کاملا مجزا را طی میکنند. چگونگی روایت سینما بر پایه تعلیق شکل میگیرد و شعبده از طریق شوک، مخاطب را با خود همراه میکند. حال یک سوال اساسی پیش میآید؛ پس تکلیف شوک در سینما چه میشود؟ آیا کارگردان مجاز نیست که با اصل غافلگیری، مخاطب را پای اثرش میخکوب کند؟ برای پاسخ به این سوال باید سینما را به […]
