نقد و بررسی انیمیشن Forgotten Island | درخشش ابدی یک ذهن پاک | موبوگیم
انیمیشن Forgotten Island محصول سال ۲۰۲۶، به کارگردانی جوئل کرافورد و جنوئل مرکادو در ژانر فانتزی، ماجراجویی و کمدی ساخته شده است. کرافورد پیشتر با ساخت دو اثر «غارنشینان: عصر جدید» و «گربه چکمهپوش: آخرین آرزو» خود را به صنعت انیمیشنسازی معرفی کرده بود و ما در این مقاله قصد داریم آخرین اثر او یعنی «جزیره فراموششده» را به بوته نقد بگذاریم تا مشخص شود این فیلمساز آمریکایی تا چه میزان در هنر کارگردانی خود پیشرفت داشته است.

با توجه به موضوع انیمیشن Forgotten Island که داستان حول محور دو قهرمان اصلی جریان دارد، مسئله شخصیتپردازی در این اثر نقش بسیار مهم و اساسی ایفا میکند. دو کاراکتر «جو» و «رایسا» که از دوران کودکی تا زمان فارغالتحصیلی، دوستان هم و بازیگران این داستان هستند، نیازمند شخصیتپردازی دقیقی هستند تا بتوانند مخاطب را در سفر به جزیره فراموششده با خود همراه کنند اما متاسفانه کارگردان در همین ابتدای کار دچار لغزش میشود. اگرچه بیننده کاراکتر «جو» را به عنوان یک دختر رویاپرداز و پر جنب و جوش و «رایسا» را به عنوان دختری درسخوان و علاقهمند به علم قبول میکند اما نوع پرداخت به کاراکترها که از آنها بیشتر «تیپ» میسازد تا «شخصیت» به روایت داستان ضربه میزند.
لحن کمدی فیلم که گاهی اگزجره نیز میشود و از ابتدا در روایت داستان حضور دارد و تا انتها ادامه مییابد، مهمترین عامل اخلال در شخصیتپردازی کاراکترها است. لحنی که در مقدمه فیلم یعنی زمان کودکی دو قهرمان داستان بهقدری پررنگ است که اجازه دراماتیزه شدن داستان و شکلگیری شخصیت کاراکترها را نمیدهد. مخاطب برای همذاتپنداری با «جو» و «رایسا» نیاز دارد تا مشکلات و چالشهای آنها در زندگی و ارتباط با نزدیکانشان را ببیند، موضوعی که در فیلمنامه هم رعایت شده و داستان به سمت رابطه «جو» با مادربزرگش و «رایسا» با پدر و مادرش میرود اما شوخیهای گاه و بیگاه و دم دستی کارگردان در نوع روایت داستان، به شکلگیری درام ضربه اساسی وارد کرده است.

زمانی که کاراکترها شخصیتپردازی نشوند، ساختن رابطه میان آنها کار بسیار دشواری است. آن لحظاتی از فیلم که «رایسا» قصد دارد تا کشورش را برای ادامه تحصیل به مقصد آمریکا ترک کند، نقش بسیار مهم و کلیدی در ادامه داستان و پایانبندی دراماتیک اثر دارد اما رابطهای که بتواند زندگی این دو کاراکتر را بعد از این اتفاق دچار چالش کند، هرگز شکل نمیگیرد تا بیننده را با این چالش اساسی همراه کند. لحن کمدی فیلم در این لحظات نیز بیشتر از آنکه شخصیت و رابطه بسازد، به داستان اصلی ضربه میزند مثل پلانی که «جو» در حال خوردن حجم عظیمی از غذا در کنار شمایل عیسی در مهمانی خداحافظی «رایسا» است.
همزمان با پرتاب شدن قهرمانان داستان Forgotten Island به جزیره فراموششده، مخاطب نیز به فضای داستانی آثار «میازاکی» پرتاب میشود. مشخص است که کارگردان بهشدت تحتتاثیر آثار «میازاکی» قرار دارد و فضای داستانی او تا حد بسیار زیادی با تقلید از آثار این کارگردان مشهور ژاپنی شکل گرفته است. این مسئله در سکانس بازار «کاکایوا» به اوج خود میرسد. عملا فضای این بازار و کاراکترهای آن از آثار میازاکی به درون داستان «کرافورد» وارد شدهاند. بهویژه دو کاراکتر «باتیبا» و «بونگی» از لحاظ ظاهری دقیقا شبیه کاراکترهای آثار این کارگردان هستند. البته تقلید از آثار بزرگان تاریخ سینما به هیچ عنوان ایراد محسوب نمیشود.
پرسش اساسی این است که کارگردان توانسته با تقلید، داستان و روایت خودش را بیان کند و اثری مستقل از اثر اصلی ارائه دهد یا اینکه تنها یک کپی بیارزش را به نمایش گذاشته است؟

کاراکتر (مرمان) نیز با توجه به فیزیک ظاهری ممکن است حکم ورود Forgotten Island به جشنوارههای بینالمللی و حتی دریافت جایزه باشد. اگرچه تمامی این کاراکترها که به قهرمانان داستان برای بازگشت به خانه کمک میکنند، همانند «جو» و «رایسا» بهصورت تیپیکال ساخته میشوند و بیننده آنها را میپذیرد اما هرگز قابلیت پیشبرد داستان و ساختن حس تعلیق در مواجهه با آنتاگونیست این انیمیشن یعنی «مانانگ» را ندارند. سکانس تعقیب و گریز «مانانگ» و قهرمانان داستان به همراه دوستانشان اگرچه هیجانات کاذبی را ایجاد میکند اما این مسئله در همان سکانس تمام میشود و تعلیقی را که پیشنیاز لحظات پایانی این اثر است شکل نمیدهد. تعلیقی که اگر شکل میگرفت، پایانبندی Forgotten Island را به یکی از ماندگارترین سکانسهای تاریخ انیمیشن در چند سال اخیر تبدیل میکرد.
اگر فضای داستان و کاراکترهای آن تا حد زیادی به آثار میازاکی شبیه هستند، داستان پایانی نیز از فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک» کپیبرداری شده است. اگر در آن فیلم جوئل تمام تلاش خود را به کار بسته بود تا مانع از پاک شدن خاطرات کلمنتاین در ذهنش شود، در Forgotten Island «رایسا» تلاش میکند تا مانع از پاک شدن خاطرات خودش از ذهن «جو» شود. این همان خلاقیتی است که در آثار کلیشهای و مقلدانه نیاز است تا فرم داستان را شکل دهد و آن را به اثری مستقل تبدیل کند.
همانطور که پرداخت به کاراکترها به حد کافی انجام نمیپذیرد تا آنها را از حالت تیپیکال به شخصیت تبدیل کند، نوآوری سکانسهای پایانی هم بهقدری نیست تا Forgotten Island را به عنوان اثری مستقل به سینما معرفی کند.

ورود به خاطرات گذشته و نحوه پاک شدن آنها عیناً از فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک» کپیبرداری شده و مخاطبی که آن اثر را دیده باشد به سختی میتواند متوجه تفاوت اساسی این دو فیلم (پاک شدن خاطرات دیگری در ذهن خود با پاک شدن خاطرات خود در ذهن دیگری) شود. به همین خاطر است که میگویم نوآوری روایی کارگردان بهقدر کافی وجود ندارد تا بتواند این اثر را از زیر یوغ فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک» بیرون آورد. لحظات پایانی فیلم المانهای قابل توجه دیگری نیز دارد که اگر اشتباهات کارگردانی مطرحشده در این مقاله رخ نمیداد، قطعاً بار دراماتیک اثر افزایش مییافت. مثل لحظهای که مادربزرگ «جو» خبر فوت پدرش را به او میدهد و یا سکانس نمایش مشترک قهرمانان داستان در مدرسه که با ترس «رایسا» و انگیزه دادن «جو» به او همراه بود.
امتیاز نویسنده به فیلم: ۵ از ۱۰
منبع: gamefa.com