«بامداد خمار» آخرین ساخته نرگس آبیار، اقتباسی از کتابی به همین نام، نوشته فتانه حاج سید جوادی و یکی از پرفروشترین رمانهای معاصر ایران است. شاید در ظاهر ساخت یک اثر اقتباسی از یک اثر غیر اقتباسی سادهتر به نظر بیاید اما در واقع کارگردان با انتخاب یک رمان و تبدیل آن به یک مجموعه سریالی یا سینمایی قدم در مسیر پرخطری میگذارد که گاها بزرگترین کارگردانان تاریخ از جمله کوراساوا نیز از آن ناموفق […]
در عصری که سینما میتوانست پل ارتباطی میان فرهنگها و روشنگر حقایق پیچیدهی ژئوپلیتیک باشد، کاترین بیگلو با فیلم «خانهای از دینامیت» یا همان A House of Dynamite خود، قدمی بزرگ به عقب برمیدارد و به جای روشنگری، به عامهپسندترین و خطرناکترین کلیشههای سیاسی دوران جنگ سرد متوسل میشود. این فیلم که با بودجهی کلان و پشتیبانی غول رسانهای نتفلیکس ساخته شده، نه یک اثر هنری، که یک بیانیهی سیاسی است؛ بیانیهای که با ظرافتی […]
انیمیشن The Twits ساخته فیل جانستون، فیلمنامهنویس آمریکایی است که نویسندگی آثار مهمی از جمله «رالف خرابکار» و «زوتوپیا» را بر عهده داشته است. اولین تجربهاش در ساخت، انیمشن «رالف اینترنت را خراب میکند» است که این اثر را به همراه ریچ مور کارگردانی کرد. The Twits اولین انیمیشنی است که او بهصورت مستقل ساخت آن را بر عهده گرفت. نقد این اثر فرصت مناسبی است تا گذر فیل جانسون از مدیوم فیلمنامهنویسی به کارگردانی […]
فیلم The Long Walk اقتباسی سینمایی از یکی از نخستین و تاریکترین رمانهای استیون کینگ است که او آن را با نام مستعار منتشر کرد. این اثر، برخلاف بسیاری از محصولات سینمایی رایج که بر ترسهای سطحی و بصری تکیه دارند، خود را به عنوان یک مطالعهی زجرآور اما عمیق روانشناختی معرفی میکند؛ آزمونی که زیر پوستهی جامعهی مدرن و هنجارهای اجباری آن رخنه میکند. داستان در یک دنیای ویرانشهری تخیلی ریشه دارد، جایی که […]
فیلمها اغلب درباره نجات دنیا هستند، اما قدرتمندترین آنها درباره نجات روح یک انسانند. «زمستان مرگبار» یا Dead of Winter از آن دسته آثاری است که به جای انفجارهای بزرگ، بر روی ترکهای کوچک روی قلب انسان تمرکز میکند. این فیلم به ما یادآوری میکند که گاهی قهرمانی واقعی، نه در ماهیچهها، که در اراده یک زن شکسته اما تسلیمنشده تجلی مییابد. اگر باور دارید که بزرگترین هیجانها میتوانند در ساکتترین فضاها رخ دهند، و […]
فیلم Caught Stealing به کارگردانی دارن آرنوفسکی، داستان مردی به نام هنک تامپسون در نیویرک دهه ۹۰ را روایت میکند؛ مردی که بهظاهر زندگی سادهای دارد، اما ناگهان درگیر دنیای پیچیده و خطرناک زیر زمینی جرم و جنایت میشود. Caught Stealing ترکیبی از ژانرهای جرم و جنایت، تریلر و کمدی‐سیاه است؛ این فیلم چالشهای شخصی، خشونت خیابانی، طنز تلخ و فضای نوستالژیک دهه ۹۰ را با هم ترکیب میکند. فیلم Caught Stealing بیدرنگ و بدون […]
یکی از آن حسهای هولناک که تقریباً هر کسی آن را تجربه کرده، این است: صدایی در شب میشنوی؛ یک جیغ؟ یک ضربه؟ مطمئنی که آن را شنیدی. اما وقتی چراغ را روشن میکنی و به دیگران میگویی، آنها فقط سر تکان میدهند و میگویند: «چیزی نبود. خواب دیدی.» این لحظه ساده و جهانشمول، هسته مرکزی برخی از بزرگترین فیلمهای دلهرهآور است از «چراغگاز» تا «همشهری کین» گرفته تا خیلی از آثار ماندگار تاریخ سینما. […]
آندره بازن اولین منتقدی بود که اعلام کرد وسترن کاملترین نوع سینماست و هر تعریفی از فیلم و هنر سینما، در وسترن تجلی مییابد. البته قبل از بازن ما در آثار جان فورد و هاکس به این نتیجه و جهان بینی رسیده بودیم. پس وقتی فیلم ما در ژانر وسترن است باید بدانیم که پا در چه مسیر سختی گذاشتهایم. قبل از پلات و فیلمنامه هم باید دید آیا فیلم توانسته فراتر از کلیشههای میزانسن […]
مستند سریالی Mr. Scorsese، نگاهی شگفتانگیز به زندگی و آثار یکی از بزرگترین کارگردانان زنده جهان ارائه میکند. در مستند پنجقسمتی و فوقالعاده Mr. Scorsese ساختهی ربکا میلر که به زندگی و آثار کارگردان افسانهای مارتین اسکورسیزی میپردازد، لحظاتی وجود دارد که مشخص میشود او نهتنها یکی از بزرگترین فیلمسازان تاریخ، بلکه شاید بزرگترین عاشق سینمای زندهی امروز است. اسکورسیزی در کودکی به آسم مبتلا بود و سینماهای خنک و مجهز به تهویهی نیویورک تنها […]
کارگردانها، نویسندهها و عوامل سینمایی بارها به تاثیراتشان از فیلمهای گذشته اعتراف کردهاند؛ چه آن اثرِ شناختهشده و جاافتادهای در تاریخ سینما باشد، چه فیلمی کمتردیدهشده که سالها در سایه مانده است. این تاثیرپذیری، اگر از مسیر الهام بگذرد و به درک تازهای از فرم و محتوا برسد، میتواند ارزشمند باشد؛ اما زمانی که تقلید صرف جای خلاقیت را بگیرد، نتیجه چیزی نیست جز تکرار بیجانِ رویای دیگران. آخرین ساخته لاسه هالستروم، دقیقا در چنین […]
شین بلک، نویسنده و کارگردانی که با بازتعریف ژانر اکشن-کمدی در دهههای پایانی قرن بیستم، امضای خود را بر این عرصه حک کرد، با «بازی کثیف» Play Dirty بار دیگر به سراغ فرمولی رفته که او را به چهرهای شاخص بدل کرد. اما پرسش کلیدی اینجاست: در دورانی که سینمای اکشن بیش از هر زمان دیگری در دام کلیشههای بصری و روایی افتاده، آیا بازگشت بلک میتواند نوستالژی صرف باشد یا گزارهای تازه برای ژانری […]
ژانر اکشن-رزمی بیشک یکی از محبوبترین ژانرهای تاریخ سینماست که فیلمهای با کیفیت بسیاری هم در این سبک بر روی پرده رفته است. اسکات ادکینز نیز از رزمیکاران بزرگی است که سالها حضور درخشانی در این ژانر داشته است. بیشک یوری بویکا ماندگارترین کاراکتر و فیلم اوست که بنده به شخصه علاقه زیادی به آن سری فیلم دارم. فیلم Prisoner of War جدیدترین اثرِ این رزمیکار است. فیلمی که ما ناچار به نقد آن از […]
فیلمهای «بیگانه» برای نسلهایی از تماشاگران، بیش از آن که تنها یک فرانچایز ترسناک علمیتخیلی باشند، به یک اسطوره سینمایی تبدیل شدهاند. از فرم کلاسیکِ گوتیک و وحشتِ روانی «بیگانه» (۱۹۷۹) ریدلی اسکات گرفته تا اکشن شبهنظامی «بیگانهها» (۱۹۸۶) جیمز کامرون، هر مدخل اصلی در این جهان، ضمن احترام به اساس کار، تعبیر خود را از ترسهای بنیادین بشر ارائه داده است. اکنون، نوآ هاولی، سازنده نامآشنا و خلاق سریالهایی چون «فارگو»، جسورانهترین و احتمالاً […]
سال ۲۰۱۸، کالیفرنیا، شهری با نام نمادین «پارادایس». راننده اتوبوس کوین مککی (با بازی متیو مک کانهی) با ظرافت یک حرفهای فرمان اتوبوس مدرسه را میچرخاند، به تلفن همراهش خیره میشود و بر سر بچه ها فریاد میکشد که ساکت باشند. ذهنش از روزمرگی تا روتین کاری در جهش است. او به طرز فاجعه باری از حل حتی برخی از مشکلاتش عقب است. اما جایی در آن سوی کوهها، آزمونی واقعی در حال نزدیک شدن […]
مفهوم God is dead نیچه، پایههای فلسفه و معنا شناسی قرن ما را شکل میدهد. هرچند جریان چپگرایی مواجه ما با این مفهوم را یک قرن به عقب راند، اما با سقوط جریان مارکسیستی، ما با این مفهوم عریانتر از همیشه روبرو شدیم. دیگر هیچ معیاری برای سنجش اعمال وجود ندارد. لذت دیگر خوب و بد نیست و مفاهیم همگی سقوط کردهاند. در این میان اما خستگی بشر از زیستن همچنان وجود دارد و خلق […]
با گذر سینما از دوره کلاسیک و ورود آن به دوران مدرن و پست مدرن، مدیومهای دیگری از جمله فلسفه، روانشناسی و علم پای خود را به دنیای تصویر باز کردند. واژههایی مثل فیلم فلسفی، فیلم روانشناسانه و عبارتهایی از این دست نیز از همین دوران مورد توجه روشنفکران و بسیاری از منتقدین قرار گرفت. نقد فیلم Sorry Baby که در ژانر درام – کمدی سیاه (Black Comedy – Drama) ساخته شده، فرصت مناسبی است […]
«من میتوانم منکر چیزی باشم، بدون اینکه خودم را موظف بدانم که آن چیز را کثیف کنم یا اینکه مانع اعتقاد دیگران به آن باشم» (از نمایشنامه کالیگولا، شاهکار آلبر کامو) ژانر وحشت بدون شک یکی از مهمترین ژانرهای سینما است. وقتی کارگردان بزرگی مثل هیچکاک در این ژانر هنرنمایی میکند و شاهکاری مثل «روانی» را خلق میکند، میتوان به اهمیت این ژانر پی برد. همچنین المان تعلیق که شاید بدون آن هیچ ژانری در […]
فیلم «زعفرانیه ۱۴ تیر» به کارگردانی سید علی هاشمی، در سال ۱۳۹۸ ساخته و آمادۀ اکران بود که به دلیل توقیف تا همین تازگیها مجوز اکرانش داده نمیشد. با گذشت ۶ سال از ساخت فیلم، این اثر پرستارۀ اقتباسی به روی پردۀ سینما رفت که با استقبال بسیار ضعیفی از سوی مخاطبان روبهرو شد. در هفتههای اخیر، این اثر اکران آنلاین شده است و در ادامه به نقد و بررسی آن میپردازم. مقولۀ توقیف در […]
چندین سال است که رئالیتیشوها به عنوان برنامههای سرگرمکننده مخاطبان زیادی را در سرتاسر دنیا جذب خود کرده است. این موضوع در ایران نیز مورد توجه قرار گرفت بهنحوی که امروزه در اکثر شبکههای اینترنتی شاهد برنامههایی از این دست هستیم. فیلم The Wrong Paris داستان دختری است که برای سفر به پاریس و تحصیل در آنجا با مشکل مالی روبهرو است بنابراین حضور در یکی از همین رئالیتیشوها را فرصت مناسبی میبیند تا بتواند […]
زندگی گاهی فاصلهای میان ما و ریشههایمان میاندازد. کار، مهاجرت یا تحصیل انسان را از خانه و خانوادهاش دور میکند؛ اما ریشهای باقی میماند که هرچقدر که ما دور شویم، او اجازه نمیدهد که خاطرات کودکی و خانه فراموش شود. همین ما را در قالب فرهنگ و در قالب انسانیت قرار میدهد. فیلم My Mother’s Wedding تلاشی است برای به تصویر کشیدنِ چنین موضوع مهمی. خانواده، انسانیت و ریشه فرد. اینها مواردی است که فیلم […]
