نقد و بررسی فیلم بوگونیا; دردناک مثل لانتیموس

«بوگونیا» از برخی جهات ثابت‌ترین فیلم یورگوس لانتیموس است. این اثری است که دنیای امروز را که معتاد به توطئه و خودباختگی است وحشیانه بررسی می کند و توانایی خود را در ترکیب کمدی سیاه و نقد اجتماعی به وضوح بیش از گذشته آشکار می کند. در این مطلب می توانید نقد و بررسی فیلم بوگونیا را بخوانید.

هشدار! این خطر وجود دارد که ماجرا در نقد فیلم «بوگونیا» فاش شود.

داستان در مورد دو پسرعمو به نام های تدی (جس پلمونز) و دان (آیدان دلویس) است که تصمیم می گیرند میشل فولر (اما استون)، مدیر عامل یک شرکت داروسازی را ربودند. چرا چون تد معتقد است که میشل یک بیگانه است که به زمین آمده تا بشریت را نابود کند. بنابراین او را می ربایند، سرش را می تراشند تا نتواند با هم نوعان خود ارتباط برقرار کند و در زیرزمین خانه زندانی می کنند. هدف تدی این است که فولر را وادار کند تا با “کشتی مادر” تماس بگیرد و جلسه ای برای مذاکره درباره خروج بیگانگان از زمین ترتیب دهد.

ایده اولیه “بوگونیا” خیلی عجیب است که نمی توان آن را جدی گرفت. با این حال، همه چیز در نقطه ای که شکنجه فولر و مبارزه ایده ها آغاز می شود جدی تر می شود. البته فیلم لحظات پوچ خنده‌داری دارد، اما لحن خود را تا حد امکان جدی حفظ می‌کند و چیزهای مهمی می‌گوید. داستان ربوده شدن میشل می توانست یک داستان کلاسیک گروگان باشد، اما فیلم به آن علاقه ای ندارد، در عوض یک موقعیت بسته را به انجمنی برای برخورد ایدئولوژی ها تبدیل می کند.

از یک سو، الگوهای فکری پارانوئید جنبش هایی مانند QAnon وجود دارد، جهان بینی که شر را در مکانیسم های پنهان و دست های پشت صحنه قرار می دهد. از سوی دیگر، تصویر تکنوکراتیک صاحبان قدرت مبتنی بر سرمایه داری. دو قطب متضاد که اصلاً زبان یکدیگر را نمی فهمند. و اساساً نفهمیدن زبان دیگر، محور اصلی «بوگونیا» است.

رویکرد لانتیموس دقیقاً همان سینمایی است که اخیراً در «نبرد یکی پس از دیگری» پل توماس اندرسون دیدیم. فیلمی است که نه از بحران عصر فاصله می گیرد و نه سعی در ارائه تصویری ملایم از آن دارد. بلکه آن را همانگونه که هست به تصویر می کشد و این سوال را مطرح می کند که چگونه زندگی در جهان های کوچک خودساخته و تکیه بر باورهای محدود منجر به فساد جمعی می شود. دنیایی که در آن گفتگو دیگر امکان پذیر نیست، حقیقت معنای خود را از دست داده است و ایدئولوژی ها مردم را از یکدیگر جدا می کنند. لانتیموس، در سنت همیشگی خود، راه حلی به پای ما ارائه نمی دهد، بلکه ما را مجبور می کند تا به تاریکی نگاه کنیم و منبع بحران را در ناتوانی خود در دیدن یا شنیدن دیگری جستجو کنیم.

شخصیت های «بوگونیا» عملاً فاقد هرگونه چارچوب اخلاقی و احساسی هستند. گویی در دنیایی زندگی می کنند که احساسات و همدلی در آن پوشیده نیست. تدی که به عنوان زنبوردار و در یک شرکت داروسازی کار می کند، هنوز مادرش را قربانی سیستمی می داند که در آن کار می کند. موجودی شده است که معنا را نه در واقعیت بلکه در الگوهای پنهان جستجو می کند. اما میشل داستان دیگری است. مدیر عاملی که هویتش با شغلش مشخص می شود. زندگی او به یک سری روتین های حرفه ای، درمان های روزانه و تمرینات بدنی خلاصه می شود. در این رویارویی، لانتیموس افرادی را نشان می‌دهد که به ظاهر متضاد هستند، اما هر دو به یک اندازه برای جهان مضر هستند. آنها نه خوب، نه شر و نه انسانیت را درک می کنند و از قضا همه ادعا می کنند که می خواهند دنیا را به مکانی بهتر تبدیل کنند.

با این حال استون بار دیگر نشان می دهد که چرا یکی از انعطاف پذیرترین بازیگران سینمای امروز است. نقش او در «بوگونیا» تصویر روشنی از قدرت تام است. شخصیتی که فقط با “کنترل” تعریف می شود. حتی پس از گروگان گرفتن، طرز فکر او تغییر نمی کند. او همچنان در تلاش است تا هر چه زودتر کنترل را در دست بگیرد. رفتار میشل بازتاب ایدئولوژی های نظام های مسلط است. این سیستم ها توسط خود انسان طراحی شده اند تا او را در زنجیر نگه دارند. این موضوع زمانی بیشتر ملموس می شود که بفهمیم میشل یکی از معماران و خالقان بشریت است. به یاد داشته باشید که خالق خود تحت تأثیر مخلوقات (انسان) قرار گرفت و پس از زندگی با آنها به موجودی خودخواه و ظالم تبدیل شد!

بدبینی، عنصر کلیدی فیلم های لانتیموس، در «بوگونیا» حضور پررنگی دارد. ما با جهانی روبرو هستیم که گرفتار بازی های قدرت، نابرابری، شکاف طبقاتی، فروپاشی اقتصادی، بحران زیست محیطی و فرسایش فرهنگی است. اما چیزی که «بوگونیا» را بسیار چشمگیر می کند این است که یک استعاره نیست. دنیای او محصول تخیل نیست، بلکه محصول واقعیت است. این فیلم خنده دار نیست، اما به شدت دردناک است زیرا از دل واقعیت بیرون آمده است. فقط باید مونولوگ تاثیرگذار میشل را مرور کرد که در آن او از چرخه بی پایان جنگ، نسل کشی و تخریب محیط زیست ناشی از انسان صحبت می کند.

به همین دلیل است که واکنش ما در لحظات پایانی فیلم که مرگ همه مردم روی کره زمین را نشان می دهد چندان غم انگیز نیست. همانطور که “کابینه ای در جنگل” (2011) با نابودی سیاره به پایان رسید، در اینجا همه نشانه ها نشان می دهد که شاید بهتر است بشریت را نابود کنیم. حتی اگر با دیدگاه بدبینانه فیلم مخالف باشیم، انکار این واقعیت که بشریت قرن ها در چرخه بی ثباتی و جنون بوده است، دشوار است. این چرخه ای است که با هر نسل بدتر می شود.

شاید تنها مشکل «بوگونیا» این باشد که تغییرات داستان همه را به یک اندازه شگفت زده نمی کند. در واقع اگر از طرفداران فیلم لانتیموس باشید، از همان ابتدا حدس می زنید که میشل یک بیگانه است. اگر نسخه اصلی محصول کره جنوبی را تماشا کرده باشید به همین نتیجه خواهید رسید. اما دغدغه فیلم این نیست که میشل آدم فضایی است یا نه. بوگونیا علاوه بر انتقادی که از طبیعت انسان دارد، درباره نحوه مصرف اطلاعات، وسواس فکری، تحریف آن برای اهداف خود و بیگانه شدن خود از دیگران است.

شناسنامه فیلم «بوگونیا»

کارگردان: یورگوس لانتیموس
نویسنده: ویل تریسی
بازیگران: اما استون، جسی پلمونز، آیدان دلویت، استاوروس هالکیاس، آلیشیا سیلورستون
محصول: 2025، آمریکا، ایرلند، کره جنوبی، انگلستان
امتیاز فیلم IMDb: 7.5 از 10
امتیاز فیلم در Rotten Tomatoes: 87%
خلاصه: داستان در مورد دو پسرعمو به نام های تدی (جس پلمونز) و دان (آیدان دلویس) است که تصمیم می گیرند میشل فولر (اما استون)، مدیر عامل یک شرکت داروسازی را ربودند. چرا چون تد معتقد است که میشل یک بیگانه است که برای نابودی بشریت به زمین آمده است. بنابراین او را می ربایند، سرش را می تراشند و در زیرزمین خانه به دام می اندازند. هدف تدی این است که فولر را وادار کند تا با “کشتی مادر” تماس بگیرد و ملاقاتی ترتیب دهد که تدی در مورد خروج بیگانگان با آنها صحبت کند…

نقد «بوگونیا» نظر شخصی نویسنده است و لزوماً نظر دیجی کالا مگ نیست.

منبع: دیجی کالا مگ