حواشی «ادیسه» نولان; چرا همه مخالف این فیلم هستند؟
کریستوفر نولان بیشتر دوران حرفهای خود را صرف ساخت فیلمهایی کرده است که یا بحثبرانگیز بوده و یا اینترنت را طوفان کرده است. اما صحبت ها اغلب درباره پیچیدگی های کار او یا جنگ لفظی بین طرفداران دواتسه و کسانی بود که معتقدند نولان را نباید در کنار بزرگان تاریخ سینما قرار داد. داستان «اودیسه» کاملا متفاوت است، این بار برخی از حامیان آن در جناح مخالف قرار گرفته و با فیلم مخالفت می کنند. در این مطلب تمامی جنجال های پیرامون فیلم «ادیسه» را مرور می کنیم.
بازیگر سیاهپوست برای نقش هلن تروی انتخاب می شود

انتخاب لوپیتا نیونگو در نقش هلن تروی یکی از اولین تصمیمات سازندگان بود که با واکنش های منفی مواجه شد. منتقدان ادعا می کنند که هومر هلن را به عنوان یک “ملکه یونانی” توصیف می کند که “زیبایی بی حد و حصر” او جرقه جنگ تروا را برانگیخت. انتخاب Nyong’o با تعریف کلاسیک این شخصیت مطابقت ندارد و از نظر وفاداری به منبع اقتباس تصمیمی بحث برانگیز محسوب می شود.
با وجود این واکنش، نیونگو ترجیح داد با منتقدان بحث نکند. او در گفتگو با مجله ال تاکید کرد که ادیسه یک اثر اسطوره ای است نه بازسازی تاریخی و به همین دلیل از دیدگاه شخصی کریستوفر نولان در مورد داستان دفاع کرد. به گفته وی، بازیگران این فیلم نباید نماینده یک ملت یا کشور باشند، بلکه باید بازتابی از دنیای امروز باشند. نیونگو همچنین اضافه کرد که علاقه ای به نوشتن یا ارائه «دفاع» ندارد، زیرا این انتقادات صرف نظر از اینکه به آنها پاسخ داده شود یا نه، ادامه خواهند داشت. وی در بخشی دیگر از سخنان خود با تعریف رایج زیبایی مخالفت کرد و گفت که زیبایی را نمی توان به ظاهر یا رنگ پوست محدود کرد.
حقیقت این است که هالیوود در سالهای اخیر نسبت به گذشته راه متفاوتی را در انتخاب بازیگران طی کرده است. صنعتی که سالهاست متهم به «سفیدشویی» می شود. یعنی اکنون با سپردن نقش شخصیت هایی از قومیت های دیگر به بازیگران سفیدپوست سعی دارد ترکیب های متنوع تری از بازیگران را جلوی دوربین ببرد. اما این تغییر رویکرد با استقبال خوبی از سوی مخاطبان مواجه نشد و در برخی موارد به منبع اصلی جنجال های جدید تبدیل شد.
بازسازی لایو اکشن «سفید برفی» را به خاطر بیاورید. نام او سفید برفی است، اما نقش او را یک بازیگر کلمبیایی ایفا می کند که حتی پوست روشنی هم ندارد. در حالی که هالیوود سعی می کرد اشتباهات گذشته خود را جبران کند، تصمیماتی گرفت که نه مخاطبان را راضی کرد و نه به موفقیت تجاری کمک کرد. البته، به لطف شهرت برند کریستوفر نولان، «اودیسه» آنقدر بزرگ است که در آن حاشیه ها شکست بخورد، اما حتی با کیفیت به نظر نمی رسد که نظر مخالفان را تغییر دهد.
ظاهر الیوت پیج به عنوان سرباز مرد یونانی

دومین تصمیم جنجالی کریستوفر نولان، حضور الیوت پیج در این پروژه بود. از زمانی که لیست بازیگران اعلام شد، شایعه ای در فضای مجازی منتشر شد مبنی بر اینکه پیج نقش آشیل را بازی خواهد کرد. شخصیتی که برد پیت در فیلم تروی (2004) بازی کرد. همین شایعه برای ایجاد موجی از واکنش های منفی کافی بود. بعدها مشخص شد که این واکنش ها بر اساس اطلاعات غلط بوده است.
چون معلوم می شود که نقش پیج ربطی به آشیل ندارد و قرار است سینون (پسر عموی اودیسه و سرباز یونانی) باشد. با این حال، روشن شدن نقش او به حاشیه ها پایان نداد. بخش قابل توجهی از بینندگان هنوز بر این باورند که انتخاب پیج با تصویری از جنگجوی یونانی که ادبیات کلاسیک یونان ارائه میکند، فاصله زیادی دارد. از نظر منتقدان، ظاهر، هیکل و ویژگی های این شخصیت با توصیفات رایج سربازان در جنگ تروجان همخوانی ندارد و انتخاب الیوت پیج بیشتر بازتابی از سیاست های امروز هالیوود در انتخاب بازیگران است تا خدمت به دنیای داستان.
همچنین بحثی در مورد “مرز بین وفاداری به منبع اقتباس شده و آزادی خلاقانه کارگردان” ایجاد شد. آیا یک اقتباس سینمایی باید جزئیات ظاهری شخصیتهای اساطیری را حفظ کند یا فیلمساز حق دارد تفسیر شخصی خود را از این شخصیتها ارائه دهد؟ این سوالی است که سال هاست درباره بزرگان هالیوود مطرح می شود و حالا «اودیسه» نولان به آخرین عرصه این کشمکش فرهنگی تبدیل شده است.
ظهور تراویس اسکات به عنوان یک شاعر و خواننده دوره گرد

و سپس خبر عجیب بعدی آمد: ظهور تراویس اسکات خواننده مشهور رپ به عنوان یک خواستگار و خواننده محلی. برخلاف بحثهایی که در بالا ذکر شد، انتقاد از وجود اسکات اساساً ایدئولوژیک نیست. برای طرفداران عجیب است که شاعری با بازی تراویس اسکات (که در واقع بازیگر نیست) داستان هایی درباره قهرمان ها یا بهتر است بگوییم رپ تعریف می کند! تصور وجود یک خواننده رپ در یونان باستان غیرعادی به نظر می رسد.
وقتی مجله تایم در مورد این انتخاب از نولان پرسید، نولان گفت که میخواهد به ایده گفتن داستان «ادیسه» به عنوان یک شعر گفتاری اشاره کند. چیزی شبیه به موسیقی رپ! ما نمی دانیم که تراویس اسکات چقدر در داستان بازی خواهد کرد، اما انتخاب او غیر متعارف است و احتمالاً هیچکس نمی توانست چنین چیزی را پیش بینی کند. البته نولان در فیلم «دانکرک» از خواننده هری استایلز نیز استفاده کرد و نتیجه نهایی قابل قبول بود.
استفاده از لهجه آمریکایی و زبان انگلیسی مدرن

خوشبختانه این بحث ربطی به بازیگری ندارد. پس از انتشار اولین تریلر فیلم، بسیاری از بینندگان این سوال را مطرح کردند که چرا شخصیت ها در یونان باستان با لهجه های مدرن آمریکایی صحبت می کنند و از اصطلاحات مدرن استفاده می کنند. تصور کنید به اجرای تئاتر کلاسیک هملت می روید و ناگهان شخصیت ها به طور تصادفی و بداهه صحبت می کنند. این اساساً آن چیزی نیست که ما از یک پروژه سینمایی میلیون دلاری با بازیگران A-list انتظار داریم. نه تنها دیالوگ های فیلم برای اقتباس هومر خیلی ساده و عمومی است، بلکه بسیاری از طرفداران آن را کمی توهین آمیز توصیف می کنند.
منطقی است که طرفداران انتظار زبانی معنادارتر، پخته تر و تقریباً شاعرانه تر داشته باشند. از نظر تاریخی، حماسههای هالیوود بدون توجه به دقت تاریخی، اغلب از لهجههای بریتانیایی یا مبهم اروپایی استفاده میکنند. اما به نظر میرسد نولان جذابیت مخاطبان آمریکایی را در اینجا به جای برگزاری همایشهای عمومی در اولویت قرار داده است. در نتیجه این رویکرد با کلمات عجیبی مانند «پدر» در فیلم مواجه می شویم!
کار نولان به خودی خود اشتباه نیست زیرا یونانیان باستان نیز انگلیسی صحبت نمی کردند. اما مشکل واقعی یکی از ثبات و یکپارچگی است، چه در مقایسه با استانداردهای معمول هالیوود در تصویرسازی های تاریخی و چه در زمینه آثار خود کریستوفر نولان. فیلم های نولان اغلب به دلیل واقع گرایی و توجه به جزئیات مورد تحسین قرار می گیرند و طرفداران از او انتظار داشتند که روند معمول و منطقی اقتباس های تاریخی را دنبال کند.
علاوه بر این، نباید انتظار داشت که نولان خیلی به متن هومر بچسبد. اگر «اودیسه» را خوانده باشید، باید بدانید که یکی از مهم ترین جنبه های آن توجه ویژه به امور نامشروع است. مضامین وفاداری، صداقت و قدرت همگی از طریق اروتیسم مورد بررسی قرار می گیرند، از پنهان شدن سرسختانه پنه لوپه از شوهرش در طول سفر ده ساله اش به خانه تا رابطه ادیسه با الهه ها. در این موارد، تصور اینکه نولان به منبع اصلی وفادار بماند، سخت است.
ضعف های آشکار فیلم از نظر دقت تاریخی

ادیسه چهارمین اثر تاریخی نولان پس از اوپنهایمر، پرستیژ و دانکرک است و قابل درک است که این اثر نیز مانند آثار قبلی او از نظر جزئیات تاریخی و نادرستی های احتمالی به دقت بررسی خواهد شد. اما فیلم پیش از این به دلیل بی دقتی اش زیر سوال رفته بود. همه چیز با لباس رزم مت دیمون شروع شد. اودیسه در «عصر برنز» یونان زندگی و جنگید. جایی که او مجبور بود به جای زره هوپلیت مانندی که در فیلم می پوشد، لباس جنگی مجلل برنز یونان میسنی را بپوشد. این برای یک سرباز معمولی بهتر از پادشاه ایتاکا مناسب است.
علاوه بر این، کلاهی که او بر سر دارد، با یالی از موهای اسب مایل به قرمز، به واقعیت نزدیک نیست و حتی زشتتر از آن چیزی است که هومر در ایلیاد توصیف کرده است. کلاهی از چرم و تزئین شده با عاج سفید خوک که توسط دوستش مریونس به او داده شده است. یک اسب تروا نیز در فیلم وجود دارد، اما از اسب جنگی در «اسب تروا» (2004) بسیار کوچکتر است. ما به زودی خواهیم فهمید که آیا این اسب از نظر تاریخی دقیق است یا خیر. اما حداقل تا اینجای کار، به نظر نمی رسد که پایبندی دقیق به تاریخ دغدغه نولان باشد.
امضای نولان نیز مورد انتقاد قرار گرفت

کسانی که نقاشی ها و دیگر خرابه های یونان باستان را دیده اند می دانند که این دوره بسیار رنگارنگ و فعال بوده است. جامعه یونان باستان عموماً به رنگ های قوی علاقه زیادی داشت. با این حال، سبک فیلمسازی نولان کاملا متفاوت است، او ترجیح می دهد از پالت های رنگی کسل کننده و تیره استفاده کند و فضای کار واقع گرایانه است. با توجه به اینکه اودیسه یک حماسه تاریخی است، سبک معمول نولان حداقل در تریلرها کمی خسته کننده و ساده به نظر می رسد. از آنجایی که دنیای هومر پر از خدایان، هیولاها، غول های یک چشم و ماوراء طبیعی است، طرفداران انتظار داشتند که نسخه نولان از نظر بصری کمی پر جنب و جوش باشد. در هر صورت، زمان نشان خواهد داد که آیا نسخه نهایی فیلم جنبه های خارق العاده نوشته های هومر را تصدیق خواهد کرد یا خیر.
با توجه به حرفه هنری نولان، بسیاری از این انتقادات را می توان پس از اکران فیلم بی اهمیت دانست. او پیش از این آثاری ساخته بود که تماشاگران سینما با تردید به آنها نگاه می کردند، اما پس از اکران فیلم دیدگاهش تغییر کرد. مهم نیست که او چقدر به تاریخ یونان و حماسه هومر وفادار باشد، گذشت زمان نشان خواهد داد که اثر جدید او که یکی از گرانترین و منحصربهفردترین اقتباسهای ادبی دهههای اخیر به حساب میآید، چقدر مورد توجه قرار خواهد گرفت. «اودیسه» در 17 جولای 2026 (26 ژوئیه 1405) اکران خواهد شد.
منبع: fandomwire
منبع: دیجیکالا مگ





