رتبه‌بندی کشورهای جهان بر اساس مصرف انرژی به ازای هر نفر + جایگاه ایران | موبوگیم

در زمینه مصرف انرژی، ایسلند در سال ۲۰۲۵ با ثبت ۷۴۴.۹ گیگاژول انرژی تأمین‌شده به ازای هر نفر، در صدر جهان قرار گرفت.

میزان انرژی مصرفی هر فرد به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از شرایط آب‌وهوایی و ساختار صنعتی گرفته تا نیازهای حمل‌ونقل و نوع فعالیت‌های اقتصادی. بنابراین، مصرف بالای انرژی لزوماً به معنای مصرف بیشتر در خانه‌ها یا استفاده شخصی شهروندان نیست.

این رتبه‌بندی، ۴۰ کشور نخست جهان را بر اساس مجموع انرژی تأمین‌شده به ازای هر نفر در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد و داده‌های آن از گزارش آماری انرژی جهان در سال ۲۰۲۶ مؤسسه انرژی گرفته شده است.

منظور از مجموع انرژی تأمین‌شده، تمام انرژی واردشده به چرخه اقتصادی یک کشور است؛ از سوخت مورد استفاده در صنایع و تولید برق گرفته تا انرژی بخش حمل‌ونقل. این شاخص پیش از محاسبه تلفات ناشی از فرایند تبدیل انرژی در نظر گرفته می‌شود و در نتیجه تصویری از مصرف انرژی در کل اقتصاد ارائه می‌دهد، نه میزان مصرف خانوارها یا ردپای انرژی هر فرد.

اقتصادهای کوچک در صدر مصرف انرژی

ایسلند با ۷۴۴.۹ گیگاژول به ازای هر نفر، رتبه نخست را به خود اختصاص داده و میزان مصرف آن تقریباً سه برابر ایالات متحده است. بخش عمده برق ایسلند از منابع داخلی مانند انرژی برق‌آبی و زمین‌گرمایی تأمین می‌شود. در عین حال، صنایع انرژی‌بر، به‌ویژه تولید و ذوب آلومینیوم، سهم قابل‌توجهی از تقاضای انرژی این کشور را به خود اختصاص می‌دهند.

در ادامه، جدول ۴۰ کشور نخست جهان بر اساس میزان انرژی تأمین‌شده به ازای هر نفر در سال ۲۰۲۵ آمده است:

قطر با ۷۱۷.۳ گیگاژول و سنگاپور با ۶۲۷.۸ گیگاژول، رتبه‌های دوم و سوم را در اختیار دارند. هر دو کشور جمعیتی نسبتاً محدود داشته و در عین حال بخش‌های بزرگی از اقتصادشان به فعالیت‌های انرژی‌بر و فرآوری سوخت وابسته است. قطر در مقیاسی بسیار گسترده گاز طبیعی را مایع و صادر می‌کند، در حالی که سنگاپور میزبان برخی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های پالایش نفت و صنایع پتروشیمی جهان است.

در میان هشت کشور نخست، الگوی مشخصی دیده می‌شود. به‌جز ایسلند و سنگاپور، شش کشور دیگر تولیدکنندگان بزرگ نفت و گاز با جمعیت نسبتاً کم هستند. کویت با ۳۷۷.۵ گیگاژول، ترینیداد و توباگو با ۳۵۸.۲ گیگاژول، عربستان سعودی با ۳۴۷.۹ گیگاژول و عمان با ۳۱۴.۹ گیگاژول از جمله این کشورها هستند. کشور ایران هم با ۱۴۳.۷ گیگاژول در میانه‌ جدول در رده ۲۴ قرار دارد.

ترکیب جغرافیایی این فهرست نیز قابل توجه است. هیچ کشوری از آفریقا یا آمریکای جنوبی نتوانسته در میان ۴۰ رتبه نخست قرار بگیرد و تمام کشورهای این جدول از اروپا، آسیا، آمریکای شمالی و اقیانوسیه هستند.

جایگاه اقتصادهای بزرگ جهان

کانادا با ۳۰۰.۴ گیگاژول به ازای هر نفر، نخستین اقتصاد بزرگ حاضر در این فهرست است و در رتبه نهم قرار دارد. پس از آن، ایالات متحده با ۲۷۰.۲ گیگاژول در جایگاه دهم دیده می‌شود. آب‌وهوای سرد، فاصله‌های طولانی میان مناطق مختلف و فعالیت گسترده صنایع منابع‌محور، از عواملی هستند که به بالا بودن مصرف انرژی سرانه در آمریکای شمالی کمک می‌کنند.

با وجود این، میزان مصرف انرژی سرانه در ایالات متحده ثابت نمانده است. آمریکایی‌ها در مقایسه با ۵۰ سال قبل انرژی کمتری به ازای هر نفر استفاده می‌کنند. با این حال، رقم ۲۷۰.۲ گیگاژول همچنان حدود ۱۰ برابر میزان ثبت‌شده برای هند، یعنی ۲۷ گیگاژول به ازای هر نفر، است. به همین دلیل هند، با وجود داشتن بیشترین جمعیت جهان، فاصله زیادی با فهرست ۴۰ کشور نخست دارد.

چین وضعیت متفاوتی دارد. این کشور با ثبت ۱۱۴.۵ گیگاژول به ازای هر نفر، بالاتر از اسپانیا با ۱۰۸.۵ گیگاژول قرار گرفته است. در مقابل، بریتانیا با حدود ۹۰ گیگاژول، ایتالیا با ۹۳.۹ گیگاژول و سوئیس با ۹۸ گیگاژول، پایین‌تر از مرز ورود به ۴۰ کشور نخست قرار دارند. این مرز با رقم ۱۰۳.۷ گیگاژول و به واسطه جایگاه بلغارستان تعیین شده است.

در نهایت، این شاخص بیشتر از آنکه رفتار شخصی مردم را نشان دهد، تصویری از میزان استفاده کلی اقتصاد یک کشور از انرژی ارائه می‌کند. مراکز بزرگ پالایشگاهی و کشورهای صادرکننده سوخت مانند سنگاپور و قطر برای تولید کالاها و سوخت‌هایی که در نقاط دیگری از جهان مصرف می‌شوند، انرژی قابل توجهی به کار می‌گیرند. همین مسئله توضیح می‌دهد که چرا اقتصادهای تجاری کوچک می‌توانند از نظر مصرف انرژی سرانه، بالاتر از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی جهان قرار بگیرند.