رئیس سابق پلی استیشن: اگر مالک بازی نیستید، پس دقیقا چه چیزی می‌خرید؟ | موبوگیم

شان لیدن، رئیس پیشین استودیوهای جهانی سونی اینتراکتیو اینترتینمنت، نسبت به استراتژی جدید سونی مبنی بر حذف دیسک‌ها و گرایش انحصاری به عرضه دیجیتال بازی‌ها ابراز نگرانی کرده است. به باور او، این تغییر مسیر، مباحث نگران‌کننده‌ای را پیرامون مفهوم واقعی مالکیت در دنیای ویدیوگیم به میان می‌‌آورد.

لیدن که فعالیت خود در سونی را از سال ۱۹۸۷ آغاز کرده بود، پس از بر عهده گرفتن سمت‌های کلیدی و متعدد در بخش سرگرمی‌های تعاملی این شرکت، سرانجام به بالاترین مقام مدیریتی استودیوهای جهانی پلی استیشن دست یافت و در سال ۲۰۱۹ به کار خود در این مجموعه پایان داد. با در نظر گرفتن نقش پررنگ و تاریخی او در تکامل برند پلی استیشن، انتقادهایش از رویکرد کنار گذاشتن رسانه‌های فیزیکی از اهمیت بالایی برخوردار است.

او در تازه‌ترین گفت‌وگوی خود در پادکست The Expansion Pass اذعان داشت که مزیت‌ها و سهولت دسترسی به بازی‌های دیجیتال را کاملاً درک می‌کند. با این وجود، او معتقد است حتی اگر فرض کنیم ۸۰ درصد بازیکنان به دانلود دیجیتالی روی آورده‌اند و تنها ۲۰ درصد همچنان به خرید نسخه‌های فیزیکی پایبندند، همین جامعه ۲۰ درصدی از اهمیتی فوق‌العاده برخوردار است.

لیدن این گروه را وفادارترین و متعهدترین طرفداران اکوسیستم پلی استیشن می‌داند؛ کلکسیونرهایی که برای تکمیل آرشیو شخصی خود، گاه حاضرند چندین نسخه از یک بازی واحد را خریداری کنند. رئیس سابق استودیوهای جهانی سونی با صراحت درباره رویکرد جدید این شرکت گفت:

من با این تصمیم موافق نیستم.

البته او یادآور شد که از وضعیت حال‌حاضر ترازنامه‌های مالی پلی استیشن و اعداد و ارقام پنهان در گزارش‌های درون‌سازمانی بی‌اطلاع است و دقیقاً نمی‌داند چه توجیهات اقتصادی و فشارهای مالی، مدیران سونی را به اتخاذ چنین تصمیمی وادار کرده است. با این همه، لیدن بر این باور است که مسئله‌ای به‌مراتب بنیادین‌تر در میان است:

به گمانم بخش نگران‌کننده‌تر ماجرا این است که صورت‌مسئله از «آیا شما مالک یک بازی هستید؟» به «آیا مجوز دسترسی به یک دارایی دیجیتال را دارید؟» تغییر ماهیت می‌دهد.

او در ادامه افزود:

وقتی نتوانید چیزی را بفروشید، به این معناست که مالک آن نیستید و اگر مالکیت چیزی را در اختیار ندارید، پس دقیقاً برای چه چیزی پول پرداخت می‌کنید؟ اگر تمام این فرایند صرفاً به خرید یک حق دسترسی موقت خلاصه شود، باید بگویم که این مدل دیگر چندان جذاب و منصفانه به نظر نمی‌‌رسد.

به گفته لیدن، مخاطبان در مواجهه با چنین محدودیت‌هایی، معمولاً بدترین سناریوهای ممکن را در ذهن می‌پرورانند و این بی‌اعتمادی می‌تواند خدشه‌ای جبران‌ناپذیر به اعتبار برند پلی استیشن وارد کند. او در این باره توضیح داد:

طبیعت انسان این است که همیشه بدترین احتمالات را در نظر می‌گیرد. چنین سیاست‌هایی می‌تواند ضربه مهلکی به ارزش و جایگاه برند وارد کند. همان‌طور که اشاره کردم، من از منطق مالی پشت این تصمیمات بی‌خبرم، اما امیدوارم این لطمه قابل‌توجه به اعتبار پلی استیشن، دست‌کم از منظر اقتصادی برای آن‌ها توجیه و ارزش کافی داشته باشد.

بحث مالکیت در دنیای ویدیوگیم، طی سال‌های اخیر و هم‌زمان با شیب تند صنعت به سمت توزیع تماماً دیجیتال، بیش از پیش به کانون توجه تبدیل شده است. تحلیلگران بازار نیز بارها خاطرنشان کرده‌اند که بخش عمده‌ای از سودآورترین انحصاری‌های سونی، همچنان درآمدهای هنگفتی از محل فروش نسخه‌های فیزیکی کسب می‌کنند. با این وجود، به نظر می‌رسد مدیران این شرکت، تسلط انحصاری بر بازار دیجیتال را بر حفظ رضایت آن دسته از مخاطبانی که به جمع‌آوری دیسک‌های فیزیکی علاقه‌مندند، ترجیح داده‌اند.

این نخستین‌بار نیست که لیدن نسبت به چشم‌انداز آینده بدون دیسک پلی استیشن ابراز تردید می‌کند. او پیش‌تر نیز با استناد به شواهد موجود اظهار داشت که رفتار بازار نشان می‌دهد مردم همچنان به خرید نسخه‌های فیزیکی تمایل دارند. او حتی پیش‌بینی کرده بود که این تغییر رویه سونی، می‌تواند تأثیرات دومینووار و قابل‌توجهی بر سیاست‌های آینده ایکس باکس و نینتندو در قبال عرضه فیزیکی بازی‌ها بگذارد.

در نهایت، چنانچه پلی استیشن در نسل آینده تنها به ارائه پیشرفت‌های سخت‌افزاری محدود بسنده کند و هم‌زمان به‌طور کامل با درایوهای نوری و دیسک‌های فیزیکی وداع کند، متقاعد ساختن کاربران برای خرید احتمالی کنسولی مانند PS6 (آن هم با برچسب قیمتی گزافی که شاید به هزار دلار برسد)، بدون شک به یکی از سخت‌ترین چالش‌های پیش روی سونی تبدیل خواهد شد.