با حذف دیسک‌های پلی‌ استیشن، آینده خرده‌فروشی‌‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد | موبوگیم

بر اساس گزارشی تازه، بازی‌های ویدیویی در بیشتر مواقع با قیمت پایین‌تری در فروشگاه‌ها فروخته می‌شوند.

این موضوع درست در شرایطی مطرح می‌شود که سونی اعلام کرده تولید دیسک‌های فیزیکی پلی استیشن را متوقف خواهد کرد؛ تصمیمی که می‌تواند آینده فروشگاه‌های بازی و نحوه قیمت‌گذاری محصولات را دگرگون کند.

اوایل همین ماه، سونی اعلام کرد که از ژانویه ۲۰۲۸ دیگر هیچ دیسک فیزیکی پلی استیشن تولید نخواهد کرد. این تصمیم غیرمنتظره بدان معناست که تمام بازی‌های آینده، چه آثار منتشرشده توسط Sony Interactive Entertainment و چه محصولات سایر ناشران، فقط به‌صورت دیجیتالی در دسترس خواهند بود.

این خبر برای بسیاری از کاربران نگران‌کننده است؛ به‌ویژه افرادی که هنگام خرید بازی به اختلاف قیمت‌ها توجه زیادی دارند. بررسی روند قیمت‌ها در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که تصمیم سونی می‌تواند در آینده باعث افزایش هزینه خرید بازی‌ها شود.

وب‌سایت هلندی Tweakers برای بررسی این موضوع گزارشی مفصل منتشر کرده است. این گزارش تاریخچه قیمت ۱۶ بازی مختلف پلی‌ استیشن ۵ از ناشران فرست‌پارتی و تردپارتی را تحلیل کرده و میانگین قیمت نسخه‌های فیزیکی در فروشگاه‌ها را با قیمت همان بازی‌ها در PlayStation Store مقایسه کرده. همچنین میزان رقابتی بودن تخفیف‌های فروشگاه پلی استیشن در برابر قیمت‌های بازار نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

داده‌های این گزارش بر پایه سرویس Pricewatch متعلق به وب‌سایت Tweakers تهیه شده که قیمت محصولات را در فروشگاه‌های مختلف هلند رصد و مقایسه می‌کند. همچنین قیمت‌های فروشگاه دیجیتالی پلی‌استیشن از طریق سرویس PSprices استخراج شده‌اند. اطلاعات مورد استفاده چهار سال گذشته را پوشش می‌دهد و تخفیف‌های پیش‌خرید در آن لحاظ نشده‌اند. بازه زمانی ثبت داده‌ها از ۸ جولای ۲۰۲۲ آغاز شده و تا زمان انتشار گزارش ادامه دارد، هرچند تعدادی از این بازی‌ها پیش از آن تاریخ منتشر شده بودند.

نخستین نتیجه این بررسی نشان می‌دهد که قیمت بازی‌ها در فروشگاه‌های فیزیکی معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند، اما چنین روندی در PlayStation Store دیده نمی‌شود. بسیاری از بازی‌ها حتی چند سال پس از عرضه همچنان با همان قیمت اولیه فروخته می‌شوند، مگر اینکه در یکی از جشنواره‌های تخفیف قرار بگیرند.

هر زمان که PlayStation Store کمپین تخفیف برگزار می‌کند، قیمت بازی‌ها برای مدتی کاهش می‌یابد، اما پس از پایان فروش ویژه دوباره به قیمت قبلی بازمی‌گردد. در مقابل، قیمت بازی‌ها در فروشگاه‌های فیزیکی نوسان بیشتری دارد و به ساختار ثابت فروشگاه دیجیتالی سونی محدود نیست. در برخی موارد، بازی‌های شرکت‌های تردپارتی در فروشگاه سونی کاهش دائمی قیمت دریافت می‌کنند، اما چنین اتفاقی به‌ندرت رخ می‌دهد.

شرایط برای بازی‌های انحصاری فرست‌پارتی پلی‌ استیشن حتی نامطلوب‌تر است. گزارش نشان می‌دهد که این آثار تقریباً هیچ‌وقت ارزان‌تر از نسخه‌های فیزیکی خود نیستند. اگرچه بازی‌های فرست‌پارتی گاهی شامل تخفیف می‌شوند، اما سونی تقریباً هیچ‌گاه قیمت پایه آن‌ها را به‌صورت دائمی کاهش نمی‌دهد. حتی آثاری قدیمی مانند Ratchet & Clank: Rift Apart نیز همچنان با همان قیمت زمان عرضه فروخته می‌شوند. در میان تمام بازی‌های فرست‌پارتی بررسی‌شده، فقط Horizon Forbidden West کاهش دائمی قیمت داشته و بهای آن از ۸۰ یورو به ۶۰ یورو رسیده است.

البته ممکن است در زمان برگزاری جشنواره‌های تخفیف، قیمت یک بازی در PlayStation Store از نسخه فیزیکی کمتر شود، اما گزارش تأکید می‌کند که در بیشتر روزهای سال احتمال پیدا کردن همان بازی با قیمت پایین‌تر در فروشگاه‌های فیزیکی بسیار بیشتر است. در این گزارش آمده که اگر اکنون قصد خرید یک بازی پلی‌ استیشن ۵ را داشته باشید، از نظر آماری نسخه فیزیکی به احتمال زیاد ارزان‌تر خواهد بود. همچنین باید توجه داشت که وقتی قیمت بازی‌ها در بازار خرده‌فروشی کاهش پیدا می‌کند، این روند معمولاً ادامه‌دار است و قیمت‌ها باز هم پایین‌تر می‌آیند.

نکته مهم دیگر این است که فروشگاه‌ها همچنان می‌توانند نسخه‌های به‌ظاهر فیزیکی بازی‌ها را عرضه کنند، اما این محصولات در واقع فقط شامل یک کد فعال‌سازی یا کوپن دیجیتالی داخل جعبه خواهند بود. در نتیجه، تصمیم سونی عملاً بازار خرید و فروش بازی‌های دست‌دوم را از بین می‌برد، زیرا دیگر دیسکی وجود نخواهد داشت که بتوان آن را دوباره فروخت یا با دیگران به اشتراک گذاشت. با این حال، فروشگاه‌ها همچنان قادر خواهند بود از طریق رقابت بر سر قیمت کدهای دیجیتالی با یکدیگر رقابت کنند.

تصمیم سونی برای توقف تولید دیسک‌های فیزیکی با واکنش‌های منفی گسترده‌ای روبه‌رو شده است. به گفته بسیاری از کارشناسان، بیشترین آسیب این تصمیم متوجه فروشگاه‌های خرده‌فروشی و خریدارانی خواهد بود که نسبت به قیمت حساس هستند. جدا از اینکه این اقدام کنترل بسیار بیشتری بر بازار در اختیار سونی قرار می‌دهد، انگیزه اقتصادی آن نیز کاملاً روشن است، زیرا این شرکت از هر نسخه فروخته‌شده سهم درآمد بیشتری به دست خواهد آورد.

بر اساس برخی محاسبات جیسون شرایر، خبرنگار بلومبرگ، درآمد سونی از فروش هر بازی می‌تواند به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کند. برای نمونه، در مورد یک بازی ۷۰ دلاری، سهم درآمد شرکت ممکن است تا ۵۴ درصد برسد و برای بازی‌های ناشران تردپارتی نیز این رقم حدود ۴۰ درصد خواهد بود.