نقد و بررسی فیلم “قسطنطنیه”; همان الگوهای آشنا

کریم امینی دیگر چهره ای ناشناخته در سینمای ایران نیست. کارگردانی که با «فسیل» رکورد زد و با «مرد عینکی» نشان داد که فرمول جذب مخاطب انبوه را بلد است، این بار با «قسطنطنیه» بازمی گردد. فیلمی که همان مسیر آشنا را طی خواهد کرد. اما سوال اصلی این است: آیا تکرار نسخه‌های قبلی هنوز کار می‌کند؟

داستانی ساده با پس زمینه ای جالب

امینی مثل همیشه ایده داستانی جالبی برای فیلمش نوشته است. داستان «قسطنطنیه» حول محور گروهی از ایرانیان می‌چرخد که در زمان شیوع کرونا، با آرزوی ثروتمند شدن و رهایی از وضعیت خود، خود را به ترکیه فرستادند. این یک ایده هوشمندانه است که بر اساس واقعیت های سفر واکسن و هیجان فرامرزی است و ممکن است در نگاه اول برای مخاطبان داخلی جذاب باشد.

اگرچه این فیلم در ظاهر یک کمدی رمانتیک است، اما عشق و احساسات به جای موتور محرکه داستان، محمل کشمکش و بحران می شود. طرح فیلم که از دروغ‌های کوچک به تدریج رشد می‌کند تا رسوایی‌هایی که ابعاد بین‌المللی پیدا می‌کند، بر اساس تشدید اشتباهات است. این مسیری است که اگر به درستی اجرا شود، می تواند یک سریال کمدی موثر ایجاد کند، اما اجرا با ایده اش فاصله دارد.

یکی از بهترین انتخاب های تهیه کنندگان فیلمبرداری در ترکیه است. ابوالفضل نباتی، فیلمبردار فیلم، فضایی باشکوه و سینمایی از استانبول ارائه کرد. شهری که نام تاریخی آن به معنای نام فیلم است و برای ایرانیان خاطره می آفریند. علاوه بر این، نماها چشم نواز هستند و حس سفر و ماجراجویی را به فیلم اضافه می کنند. چیزی که در کمدی های ایرانی کمتر دیده می شود. تدوین سریع تدوینگر نیز به فیلم ریتم می بخشد و اجازه نمی دهد مخاطب از ضعف فیلمنامه غرق شود. از نظر فنی ضبط صدا و طراحی صدا نیز در سطح قابل قبولی قرار دارد. اما جذابیت بصری تنها بخشی از چیزی است که یک کمدی به آن نیاز دارد و در جایی که روایت لنگ می زند، دوربین نمی تواند آن را نجات دهد.

تکرار الگوهای آشنا

پژمان جمشیدی که معمولاً پشتیبان گیشه است، این بار فرصت خوبی پیدا کرد تا در نقش اسماعیل وجوه جدیدی از بازیگری اش را به نمایش بگذارد. اما صدای خشن، بازی یکنواخت و عدم تنوع در اجرا باعث شد که نقش هرگز زنده نشود و چه در لحظات کمدی و چه در لحظات احساسی ندرخشد. غلامرضا نیکخواه و بیژن بنفسه خواه به همان قالب های قدیمی و آشنا چسبیدند. شخصیت های قابل پیش بینی که جوک را تکرار می کنند. نقش‌های زن تقریباً هرگز فرصت دیده شدن را نداشتند و به پر کردن قاب‌ها محدود می‌شدند.

حضور بازیگران ترکی چون ایلای ارکوک و مصطفی کرانتپه می توانست به فیلم هویت بین المللی ببخشد، اما بازی مصنوعی و نبود شیمی بین ارکوک و جمشیدی عناصر رمانتیک را از بین برد. رابطه ای که قرار بود نقطه اوج داستان باشد، بیشتر شبیه یک سناریوی اجباری به نظر می رسد تا یک ارتباط واقعی.

سردرگمی ژانر

همانطور که گفتم، امینی این بار به جای ایجاد موقعیت های جدید به تکرار فرمول های آزمایش شده اکتفا کرد. این فیلم همانطور که در فیلم قبلی خود یعنی مرد عینکی دیدیم، یک گذار ناگهانی و غیرمنطقی بین کمدی و عاشقانه دارد. یک لحظه این شوخی های سطحی است، لحظه دیگر تلاش برای برانگیختن احساسات است که در نتیجه یکپارچگی لحن و سردرگمی مخاطب را از دست می دهد. شوخی های قدیمی، تکیه بر کلیشه های جنسیتی و دیالوگ هایی که بیشتر از طنز، حس کنایه را به همراه دارند، بیشتر فیلم را برای مخاطب آشنا و قابل پیش بینی می کند.

از طرفی شخصیت ها فقط کاریکاتور برای پیشبرد داستان هستند. انگیزه های سطحی، عدم دگرگونی و رفتار غیرمنطقی، ارتباط با آنها را غیرممکن می کند و اگر مخاطب با شخصیت همذات پنداری نکند، هیچ نقطه عطفی مؤثر نخواهد بود. البته «کنستانتین» در گیشه موفق بود و بخش قابل توجهی از مخاطبان فیلم را سرگرم کننده و سرگرم کننده می دانستند. این نشان می‌دهد که فرمول امینی هنوز برای بسیاری از بینندگانی که به دنبال تجربه‌ای سرگرم‌کننده و سبک هستند، کار می‌کند.

اما فروش بالا لزوما به معنای کیفیت بالا نیست. سینما چیزی فراتر از سرگرمی فوری است و به هنر، خلاقیت و شجاعت پایدار نیاز دارد. همچنین دشواری های فیلمسازی مهم است. با وجود این موانع، گروه سازنده موفق شدند فیلمی قابل قبول از نظر فنی ارائه دهند، اما سختی تولید هر چقدر هم که زیاد باشد، نمی تواند ضعف های اساسی فیلمنامه را پنهان کند. «کنستانتین» حکایت از رکودی است که سال‌ها گریبان ژانر کمدی ایرانی را گرفته است. تکیه بر چهره های تکراری و فرمول های تضمین شده ممکن است در کوتاه مدت سودآور باشد، اما در بلندمدت به خلاقیت و اعتماد مخاطب آسیب می رساند. سینمای ایران نیازمند حرکتی نو است. فیلمسازانی که حاضرند ریسک کنند و چشم اندازی تازه به طنز بیاورند.

خلاصه

«قسطنطنیه» فیلم بدی نیست. اما با وجود ویژگی های خوبش، فیلمی متوسط ​​است که نمی تواند از سرگرمی های موقت فراتر رود. اگر فقط به دنبال سرگرمی ساده هستید، شاید فیلم انتخاب مناسبی باشد. با این حال، اگر انتظار تجربه متفاوت، گیم پلی عمیق و شوخی های هوشمندانه را دارید، احتمالا ناامید خواهید شد.

هویت فیلم “قسطنطنیه”

مدیر: کریم امینی
نویسنده: مجید مافی، کریم امینی
بازیگران: پژمان جمشیدی، ایلایی ارکوک، غلامرضا نیکخواه، بیژن بنفشه خواه، نعیمه نظام دوست، نرگس محمدی.
محصول: 1404، ایران
خلاصه داستان: داستان «قسطنطنیه» درباره گروهی از مردم است که برای واکسن به ترکیه می‌روند، اما از عشق، دروغ و یک رسوایی جهانی شوکه می‌شوند.